Alles over het “forfait zonnepanelen”.

Tijdens de huidige energiecrisis is het meer dan ooit een goed idee om gebruik te maken van zonnepanelen om jouw elektriciteitsverbruik te dekken. Al zijn er aan deze installatie ook wel wat kosten verbonden. Wij leggen je alles uit.

Zoals je weet, is transparantie voor Mega prioriteit. Wij willen dat jouw klantervaring zo eenvoudig en soepel mogelijk verloopt. En daar hoort natuurlijk een duidelijke facturatie zonder verrassingen bij.

Vandaag gaan we dieper in op de facturatie van klanten met een zonnepaneleninstallatie. Er worden namelijk bijkomende kosten aangerekend voor zonnepanelen, wanneer je een terugdraaiende teller hebt. Het gaat om een forfaitair bedrag voor zonnepanelen dat zal worden toegepast vanaf jouw volgende contracthernieuwing.

Wat is het forfait zonnepanelen?

Het gaat om een vast bedrag dat, in het geval van een terugdraaiende teller, de evenwichtskost dekt die gelinkt is aan zonnepaneleninstallatie en een vlot energietransport garandeert. Het beheer van deze deze producent-consument elektriciteitscontracten brengt immers heel wat extra kosten met zich mee voor de energieleverancier. In november 2021 zijn deze kosten sterk gestegen als gevolg van de actualisering van ons datacommunicatiesysteem met de netbeheerders (MIG6).

Wat zijn deze evenwichtskosten? 

Elke Belgische energieleverancier moet dagelijks een evenwichtsprogramma bezorgen aan de transmissienetbeheerder (Elia). Dat is een overzicht van de verwachte injecties op en afnames van het net per kwartier. Alle energieleveranciers moeten dit evenwichtsprogramma steeds voor de volgende dag doorsturen naar Elia en dat voor hun hele klantenportefeuille. Op deze manier kan Elia het evenwicht op het elektriciteitsnet handhaven en ervoor zorgen dat alle consumenten voorzien kunnen worden van elektriciteit.

Zodra een leverancier zich in een onevenwichtssituatie bevindt, waarbij er bijvoorbeeld meer wordt verbruikt dan verwacht of er minder geproduceerd werd dan geschat, rekent Elia onevenwichtstkosten aan.

Het forfait zonnepanelen dekt dus zowel het beheer van dit evenwichtsprogramma als de tarieven die worden toegepast in geval van een onevenwicht.

Hoe heeft de overschakeling op MIG6 de evenwichtskosten doen stijgen?

Zoals we hierboven reeds aanhaalden, moeten energieleveranciers elke dag een evenwichtsprogramma opstellen voor hun klanten. Dat is gebaseerd op enerzijds de hoeveelheden verbruikte en anderzijds de op het net geïnjecteerde elektriciteit. Om deze volumes per kwartier te kunnen bepalen, maken we gebruik van zogenaamde “lastprofielen”.

Voor de overgang naar MIG6 bestond er slechts één lastprofiel, namelijk het verbruiksprofiel. Klanten met een zonnepaneleninstallatie en een terugdraaiende teller kregen op die manier een relatief klein volume toegewezen aangezien men zich baseerde op het verschil tussen de hoeveelheid geproduceerde elektriciteit en de hoeveelheid verbruikte elektriciteit.

Voorbeeld: bij een klant die 5000 kWh verbruikt en 4000 kWh produceert, werd slechts 1000 kWh onderworpen aan evenwichtskosten.

Sinds de overgang naar MIG6 werden er echter nieuwe lastprofielen ingevoerd. Namelijk een nieuw afnameprofiel en een productieprofiel. Dat betekent dat zowel de verbruikte elektriciteit als de elektriciteit die geïnjecteerd wordt op het net onderworpen zijn aan evenwichtskosten.

Voorbeeld: een verbruik van 5000 kWh en een productie van 4000 kWh, leidt vandaag tot evenwichtskosten voor 9000 kWh (5000 + 4000) en niet langer voor slechts 1000 kWh (5000 – 4000).

Concreet betekent dit dat een klant met zonnepanelen en een terugdraaiende teller op vlak van evenwichtskosten sinds november ’21 tot 20 keer duurder is (afhankelijk van het verbruik en de injectie) dan een klant zonder zonnepanelen.

Hoeveel bedraagt het forfait zonnepanelen?

De formule voor het forfait zonnepanelen ziet er als volgt uit: kVA* X €/maand. 

*In Wallonië gaat het om het minimum tussen het vermogen van jouw omvormer en het geïnstalleerde vermogen van jouw installatie, zoals meegedeeld door jouw distributienetbeheerder;

*In Vlaanderen gaat het om het vermogen van jouw omvormer, zoals meegedeeld door jouw distributienetbeheerder.

Het bedrag van het forfait zonnepanelen (in €/maand) staat vast. Hieronder vind je een fictief voorbeeld van deze berekening.

Voorbeeld:

• Vermogen: 4,5 kVA.
• Maandelijks forfait zonnepanelen (non-contractuele richtprijs): € 3 incl. btw (6%) per kVA.
• Kost van het forfait zonnepanelen: 4,5 kVA * € 3 = € 13,5 per maand (incl. 6% btw).

⚠ Opgelet: verwar “het forfait zonnepanelen” niet met “het prosumententarief”. Dat laatste wordt ook gefactureerd door jouw leverancier, maar wordt vervolgens volledig betaald aan de netbeheerder, ongeacht jouw situatie.

Vanaf wanneer wordt het forfait zonnepanelen toegepast?

Het forfaitair bedrag voor zonnepanelen werd op 1 september 2022 ingevoerd.

• Voor prosumenten die na 1 september 2022 klant zijn geworden bij Mega werd het maandelijks forfait zonnepanelen meteen toegepast.
• Voor prosumenten die al van vóór 1 september 2022 klant waren bij Mega wordt het forfait zonnepanelen pas toegepast vanaf de contracthernieuwing. Dat betekent dat Mega alle evenwichtskosten voor de betrokken klanten sinds november 2021 op zich neemt en dat zal blijven doen tot hun contracthernieuwing. Deze klanten zullen minstens twee maanden voor het einde van hun contract op de hoogte worden gebracht van de invoering van het forfait zonnepanelen en hun nieuwe (tarief)voorwaarden.

Klanten die niet bereid zijn om deze extra kost te betalen, zijn uiteraard vrij om van energieleverancier te veranderen of kunnen ervoor kiezen om een digitale meter te laten installeren (aangezien deze bijkomende kost in Vlaanderen niet van toepassing is op digitale meters).

Opgelet: als je zou overwegen om van energieleverancier te veranderen, doe je dat best op het moment van de meteropname om productieverlies te vermijden.

Wat is het compensatieprincipe? 

Het compensatieprincipe is vandaag in Wallonië van toepassing op alle klanten met een zonnepaneleninstallatie en een digitale of analoge meter. In Vlaanderen genieten enkel de klanten met een analoge meter nog van dit principe, dat beter gekend is als de terugdraaiende teller.

Maar hoe zit het precies in elkaar? Als jouw zonnepaneleninstallatie is aangesloten op het net, geniet je van een compensatie tussen jouw verbruik en je productie die je niet verbruikt. De hoeveelheid op het net geïnjecteerde elektriciteit wordt dan afgetrokken van jouw verbruik. Ook als jouw verbruik en injectie niet op hetzelfde moment plaatsvinden, kan je hier gebruik van maken. Het net wordt dan gebruikt als een soort opslagplaats waarin je energie kunt injecteren en waar je, wanneer nodig, energie uit kunt halen.

In het geval van een klassieke, analoge meter (een zogenaamde terugdraaiende teller) gebeurt de compensatie vanzelf. Zodra je energie injecteert, draait jouw teller namelijk automatisch terug om jouw overproductie af te trekken van jouw verbruik. De meterstanden die op jouw afrekeningsfactuur verschijnen, zijn het verschil tussen beide.

Heb je daarentegen een digitale teller? Dan wordt de balans opgemaakt bij jouw jaarlijkse afrekeningsfactuur.

Wat is het verschil tussen een digitale en analoge meter?

De installatie van digitale meters is een besluit dat werd genomen op Europees niveau. Het is de bedoeling dat deze nieuwe meters tegen 2035 in alle Belgische woningen geïnstalleerd zijn. Het zijn de netbeheerders die hiervoor instaan. 

Er zijn 3 belangrijke verschillen tussen digitale en analoge meters:

• Op een digitale meter wordt het verbruik op een klein schermpje weergegeven. Er is dus geen sprake meer van vooruit of achteruit draaiende nummers.
• De digitale meter kan verbruiks- en injectiegegevens (apart) versturen via ingebouwde communicatiemodules.
• De netbeheerder kan van op afstand procedures instellen voor de digitale meter. Zo kan men de meter gemakkelijk omschakelen van enkelvoudig naar tweevoudig of omgekeerd, etc.

De invoering van digitale meters maakt deel uit van de maatregelen die werden genomen in het kader van de energietransitie. Dankzij de digitale meter kunnen consumenten hun verbruik gemakkelijker meten en onder controle houden. Bovendien kan de door de producent-consument geïnjecteerde energie beter worden bijgehouden.

Zijn zonnepanelen nog steeds rendabel? 

De installatie van zonnepanelen is inderdaad een grote investering. Zeker in het kader van de stijging van de energieprijzen gaat het echter wel om een investering die zichzelf snel terugverdient. Door zelf hernieuwbare energie te produceren, draag je bovendien jouw steentje bij aan klimaatneutraliteit. Je doet er dus zowel het milieu als jouw portefeuille een plezier mee! Het gaat natuurlijk nog altijd om een beslissing die afhangt van jouw verbruiksprofiel. Elk huishouden is anders en je bekijkt dus best steeds de haalbaarheid van de installatie volgens jouw situatie.